ZIJ-INSTROOM

Heb je een goede baan, maar ben je toch niet helemaal tevreden? Voel je een lichte paniek opkomen bij de gedachte dat je zo tot jouw pensioen moet doorgaan? Hoor je in de verte de roep van een lonkend avontuur? Misschien is het zij-instroomtraject dan wel iets voor jou!
Als ervaren zij-instromer (van advocaat tot leerkracht) leg ik je in deze blog uit wat zij-instroom is, wat het inhoudt en -niet geheel onbelangrijk- of je ervan kunt leven.

Wat is zij-instroom?

De woorden zeggen het eigenlijk al. Je stroomt van de zijkant in. In het ‘normale geval’ volg je een opleiding en ga je daarna het beroep uitoefenen waarvoor je geleerd hebt. Zij-instroom betekent dat je van het ene beroep overstapt naar een ander beroep, waarvoor je nog niet de vereiste deskundigheid bezit. Deze deskundigheid behaal je, terwijl je al werkzaam bent in het nieuwe beroep. In deze blog wordt het zij-instroomtraject naar het primair onderwijs belicht.

Wat houdt het zij-instroomtraject naar het primair onderwijs in?

De procedure

Om als zij-instromer in het primair onderwijs aan de slag te kunnen, dien je in het bezit te zijn van een afgeronde hbo- of wo-opleiding. Enkel als je aan deze basisvoorwaarde voldoet, kun je zonder in het bezit te zijn van het benodigde diploma als zij-instromer aan de slag. Je moet dan wel eerst een geschiktheidsonderzoek ondergaan, waarin beoordeeld wordt of je bekwaam bent om direct voor de klas te staan en of je in staat bent om in twee jaar de benodigde bevoegdheid te halen. Dit geschiktheidsonderzoek wordt uitgevoerd door een lerarenopleiding.

Feitelijk houdt het in dat je een portfolio moet maken met bewijsstukken van reeds opgedane competenties. Deze competenties kun je verworven hebben door eerder gevolgde opleidingen, cursussen, werk, stage en andere activiteiten. Je moet een school(bestuur) vinden die met jou dit traject wil aangaan. Vaak gaan beoogde zij-instromers voorafgaand aan het geschiktheidsonderzoek al stage lopen en/of werken bij de school waar zij het zij-instroomtraject willen doorlopen (het zogenaamde werkervaringstraject). Dit doen ze allereerst om bewijsstukken te verzamelen voor het portfolio, maar ook ter voorbereiding op het praktijkdeel van het geschiktheidsonderzoek. Daarvoor komen namelijk twee assessoren een les observeren. De voorbereiding, de les zelf en de reflectie daarop is naast het portfolio een essentieel onderdeel van het geschiktheidsonderzoek. Op basis van deze twee onderdelen volgt een gesprek met de assessoren en krijg je te horen of je aan de slag mag als zij-instromer in het primair onderwijs.

Na het behalen van het geschiktheidsonderzoek moet je in twee jaar je bevoegdheid halen en mag je gedurende die periode werkzaam zijn als leraar in het primair onderwijs. Na die twee jaar dien je het bekwaamheidsonderzoek af te leggen.

De praktijk

Wil je onderzoeken of een overstap naar het mooie vak van leerkracht iets voor jou is? Er zijn veel organisaties actief die beoogde zij-instromers informeren, begeleiden en coachen bij de procedure en bemiddelen bij het vinden van een school(bestuur).
Ik ben zelf destijds met behulp van ‘het Amsterdamse schoolbureau’ ingestroomd. De begeleiding was goed. Ik werd eerst stevig getest en volgde een intensieve 10-daagse training. Na deze 10-daagse training kreeg ik een heus eindoordeel op de vraag of ik in staat zou zijn om het geschiktheidsonderzoek te halen. Vervolgens kreeg ik een aanbod voor een werkplek. Tijdens het werkervaringstraject werd ik gecoacht en volgde ik bijeenkomsten via dit bureau ter voorbereiding op het geschiktheidsonderzoek.

Het traject zelf is behoorlijk intens. Ben je geïnteresseerd in de overstap dan kan het ineens snel gaan. Je dient bereid te zijn enige maanden stage te lopen tegen een lage vergoeding. Heb je jouw geschiktheidsonderzoek gehaald dan sta je opeens zelfstandig voor de klas. Daarnaast volg je een tijdrovende opleiding. Vanzelfsprekend heb ik mij weleens afgevraagd of ‘dit’ nu was wat ik wilde? Het antwoord was telkens: ‘Ja!’

Leerkracht worden is namelijk een geweldig avontuur. Als zij-instromer heb je vaak al heel veel ervaring, maar als leerkracht begin je net. Dat is een mooie leerweg in een belangrijk vak.

“Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.”
(Nelson Mandela)

Het voelt goed om daaraan bij te kunnen dragen. Zeker in tijden waarin goed onderwijs voor alle kinderen niet vanzelfsprekend is. Als zij-instromer kun je verschil maken! Jouw eerder opgedane kennis en vaardigheden zijn een waardevolle aanvulling voor het onderwijs.

Salaris zij-instroom

De beloning die een zij-instromer ontvangt, is best redelijk. Het verschilt per school(bestuur), maar een startende zij-instromer moet toch rond de € 50.000,- bruto per jaar kunnen verdienen (bij een fulltime dienstverband). Er is altijd onderhandelingsruimte. Ik ken voldoende zij-instromers die met een hoger salaris zijn gestart. De opleiding wordt geheel gesubsidieerd. Als je het bekwaamheidsonderzoek hebt behaald, kun je natuurlijk weer onderhandelen over de hoogte van jouw salaris. Je bent dan immers volledig bevoegd en kunt ook andere taken op je nemen. Volgens de website van de Rijksoverheid verdient een bevoegde leerkracht in het primair onderwijs gemiddeld €5800,- per maand. Daarnaast heb je 11 weken vakantie!

Nawoord

Denk je er weleens over na om te gaan werken in het onderwijs? Ga dan op zoek naar een organisatie die zij-instromers begeleidt. Bezoek een informatieavond en vraag een oriënterend gesprek aan. Je wordt of heel enthousiast of komt tot de conclusie dat het toch niets voor jou is. Ben je wel enthousiast? Laat je dan begeleiden en bereid je erop voor dat de komende periode er één wordt van nieuwe indrukken, veranderingen en jezelf opnieuw uitvinden. Ik vond en vind het nog steeds een fantastisch avontuur met een geweldige beloning. De mooiste beloning is dat ik echt voel dat ik verschil maak. Ik mag de jeugd helpen om hun (en daarmee ook onze) toekomst vorm te geven. Ik verdien weliswaar minder dan ik deed als advocaat, maar het inkomen is goed. Daarbij werkte ik als advocaat ook in het weekend en had ik slechts 5 weken vakantie per jaar.