Onderwijs in het onderwijs

Mijn eerste blog heeft een kritische toon, maar dit is wat mij nu het meeste opvalt. Iedereen heeft wel een juf of meester die een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten. Misschien omdat ze je leerden rekenen met snoepjes, of omdat ze je voor het eerst lieten geloven dat je wél goed was in iets.
Fast forward naar een paar jaar later: ik zat niet meer in de schoolbanken, maar opnieuw in de schoolbanken. Niet één keer, maar drie keer. Van de opleiding Educatie en Kennismanagement naar de master Pedagogiek tot de Pabo. En daarmee kreeg ik een heel nieuw soort leerkracht voorgeschoteld: de docent van de docentenopleiding. En ik zeg je eerlijk… dat is een vak apart. Soms prachtig, soms pijnlijk, soms puur cabaret.

PowerPoint-poëzie en de hobbydocent

Je hebt de PowerPoint-voorlezer. Je weet wel, die docent die met passie de dia’s voorleest alsof wij studenten analfabeten zijn. Geen uitleg, geen verdieping, alleen pure, onvervalste dia-dreun. En dan heb je de hobbydocent, die elke les begint met: “Voordat we beginnen, wil ik even iets persoonlijks delen…” Vervolgens hoor je drie kwartier over haar moestuin. Hoe haar courgette dit jaar uitzonderlijk goed groeide, dat de slakken weer op oorlogspad zijn en dat haar tomaten nu ‘eindelijk echt goed aanslaan’. Ondertussen vragen wij ons af of we ooit nog leren hoe je een lesdoel formuleert voor groep 5.
En dan was er die docent die tijdens een aardrijkskundeles op de pabo uitgebreid vertelde over haar persoonlijke ontdekkingsreis in Peru. Inspirerend hoor, maar ik ben hier om te leren hoe ik kinderen moet uitleggen waarom de Rijn naar het noorden stroomt, niet om haar spirituele pad naar Machu Picchu te volgen.

Good cop, bad cop en een mentale whiplash

Het toppunt was toch wel het assessment pedagogiek. Twee assessoren: eentje vriendelijk, enthousiast, motiverend. De ander kritisch, streng, alsof ik auditie deed voor een rol in een pedagogisch rechtbankdrama. Het stond letterlijk in mijn beoordelingsformulier: “we hebben het assessment afgenomen via de good cop, bad cop methode”. Serieus? Als pedagogisch duo? Ik voelde me geen student meer, maar een ongeleid projectiel tussen twee botsende persoonlijkheden. Eén verkeerde blik en ik had mijn eigen identiteitscrisis. Spoiler: ik heb het overleefd. Maar het scheelde weinig.

Het voorbeeld zijn (of niet)

Ik heb door de jaren heen geleerd dat er niet één weg naar Rome is in het onderwijs, wat het juist zo mooi maakt. Ik heb geleerd dat er misschien wel miljoenen wegen naar Rome leiden. Het is niet zwart-wit, en soms niet eens grijs, maar heeft alle kleuren van de regenboog. Sommige docenten op de pabo zijn heel stellig over wat zij vinden dat goed is en presenteren dat aan de klas als de absolute waarheid. Bijvoorbeeld dat het huidige continurooster wat veel scholen toepassen uit den boze is, of dat de kinderen tijdens de lunch geen tv mogen kijken maar in stilte moeten eten om tot rust te komen.
Nu valt overal iets van te zeggen, en gelukkig zie ik in dat alles voor- en nadelen heeft. Dat de docenten in de opleiding dat niet meegeven, vind ik jammer en een gemiste kans.

Ik als leerkracht in het SBO, met kinderen die niet stil kunnen zitten, zet vaak een educatief programma zoals Klokhuis op tijdens het eten, want als ik de kinderen vraag om in die 15 à 20 minuten stil te zijn, kom ik terecht in een strijd die voor niemand goed is.
Wat me het meest verbaast? Hoe weinig sommige docenten lijken te beseffen dat ze een voorbeeldfunctie hebben. Zij leiden de mensen op die straks de kinderen van onze toekomst gaan vormen. Geen druk hoor. Maar als je als docent natuurkunde een volwassen student schaapachtig vraagt of die überhaupt wel weet waar Zuid-Afrika ligt, dan snap je echt niet helemaal waar ‘pedagogisch handelen’ over gaat.

Gelukkig zijn ze er ook. De parels.

Gelukkig. Gelukkig. GELUKKIG zijn er ook die andere docenten. De pareltjes. De docenten die het vuur aansteken, die je zien, die je in beweging zetten. Die je zo goed begeleiden dat je vergeet dat het eigenlijk een toets is. Die je kind laten zijn én tegelijkertijd professional. Die je herinneren aan waarom je ooit voor dit vak hebt gekozen. En dankzij hen, en alleen dankzij hen, durf ik mezelf nu docent te noemen. En soms zelfs een goede.
Dus aan al die docenten die lesgeven aan toekomstige docenten: we zien je. We horen je. En we nemen je lesstijl stiekem mee de klas in. Dus kies wijs wat je zegt, of je nu praat over Zuid-Afrika of je yogaretraite op Ibiza. Wij luisteren. En vooral: wij leren.

Josette Scheeper

Meer artikelen lezen? Bekijk onze kennisbank!