Alle kleuters actief in de kring: praktische tips

Een kleuterklas, groep 0/1, met bijna 30 enthousiaste leerlingen. Instructies geven in een grote kring, dat werkte naarmate de groep groter werd niet goed meer. Al snel ging ik over naar het werken met kleine kringen aangepast op het niveau en de verschillen binnen de groep. Toch bleef ik tegen dingen aanlopen. Zo merkte ik dat een deel van de kinderen het lastig vond om tijdens een activiteit niet aan de beurt te komen. Zij willen laten zien wat ze weten en zoeken naar bevestiging. Een ander deel wil juist liever niets van zich laten horen of in het middelpunt staan. Ik was opzoek naar manieren om de kringen kort, actief en effectief te houden. Inmiddels denk ik dat het gelukt is om een aantal van deze manieren te vinden.

Materialen en omgeving

Het werken met materialen is bij de kleuters natuurlijk een must. Tijdens verschillende activiteiten maak ik graag gebruik van materialen waarmee ik alle kinderen aan de slag kan zetten. Zo oefenen we de voorzetsels eerst door onze stoelen en banken in te zetten. Niets is leuker voor een kleuter dan iets ervaren. Zo staan we op de bank, naast de bank of liggen we onder de bank. Om vervolgens de vertaalslag te kunnen maken van onszelf naar een ander geef ik de kinderen allemaal een beker en een legopoppetje. De opdrachten worden dan: zet je poppetje achter de beker, voor de beker, leg het poppetje onder de beker etc. Op die manier heeft elk kind materiaal waarmee gewerkt kan worden. Ook kan ik als leerkracht snel zien wat er gebeurt en wat de kinderen doen.

Wisbordjes

Wisbordjes kun je heel gemakkelijk en snel inzetten tijdens een kringactiviteit. Ik heb altijd een stapeltje wisbordjes en stiften in de buurt liggen. De meeste kleuters kunnen nog niet schrijven, maar vormen maken of tekenen, dat lukt vaak al wel. Tijdens een rekenactiviteit waarbij het doel ‘meer of minder’ centraal stond, heb ik de wisbordjes goed in kunnen zetten. Op de grond lag aan de linkerkant een driehoek en aan de rechterkant een vierkant. Zowel onder de driehoek als onder het vierkant heb ik toen een aantal duplo blokjes neergelegd. Ik stelde de kinderen de vraag: ‘’Waar liggen er meer blokjes?’’ De kinderen gaven dit op hun wisbordje aan door of de driehoek of het vierkant te tekenen. Op die manier konden de kinderen allemaal hun antwoord met mij delen en voelde zij zich gezien. Als leerkracht kon ik meteen zien hoe dit verliep en heb je even de tijd om te observeren wat er gebeurt en hoe de kinderen dit aanpakken.

Muziek

Muziek inzetten in de klas als middel om aan andere doelen te werken. Dat is iets waar ik inmiddels fan van ben geworden. Wanneer er in de kring iets aangeboden is en we doorgaan naar de volgende fase waarin we dit gaan oefenen, dan is muziek een mooi middel om te gebruiken. Muziek kun je inzetten om de kinderen even denktijd te geven. Zo stel ik vaak een vraag zoals: ‘’waar zie je 3 blokken?’’ vervolgens gaat er een muziekje aan en kunnen de kinderen rondlopen/dansen/huppelen om opzoek te gaan naar het goede antwoord. Als de muziek stopt, dan staan de kinderen bij hun antwoord. Dit bespreken we gezamenlijk en vervolgens gaat de muziek even aan. In die tijd leg ik bijvoorbeeld nieuwe materialen klaar voor een volgende vraag of opdracht. Muziek staat gelijk aan bewegen en even je energie kwijt kunnen. Voor veel jonge kinderen is het fijn om even niet te zitten, te mogen bewegen en actief mee te doen.
Ook spelen we verschillende spelletjes met muziek in de klas. Denk aan: ‘als de muziek stopt dan sta je in groepjes van 3 kinderen’ of ‘als de muziek stopt heb je iets vast met de kleur geel’.

Door deze manieren/werkvormen in te zetten in de klas, zie ik kinderen die actief meedoen, betrokken zijn en meer zelfvertrouwen krijgen. Ze durven meer van zichzelf te laten zien en uiteindelijk durven ze ook meer van zichzelf te laten horen. Voor de kinderen is het vaak een leuke manier van werken en ook voor mij als leerkracht zorgt dit voor plezier. Met soms maar een relatief kleine aanpassing haal ik veel meer uit een bepaalde activiteit. Als leerkracht zie ik niet alleen wat de kinderen doen maar vaker ook de manier waarop. Dit geeft mij weer nieuwe informatie die ik meteen in kan zetten tijdens de activiteit of waar ik op een later moment weer verder mee kan. Voor mij werkt dit goed in de groep. Hopelijk zitten er dingen tussen die voor jou ook zinvol zijn.