Categorie: lesgeven

Ingeschatte leestijd: 4 minuten

Inhoudsopgave

3.

Hoe?

Gerelateerde artikelen

Les ideeën voor het basisonderwijs

Les ideeën voor het afsluiten van het schooljaar en om mee te starten Het einde schooljaar is in zicht en dat betekent afronden met je groep en team. In dit blog geef ik een aantal leuke les ideeën in het basisonderwijs mee die in je voorbereiding voor het nieuwe...

Pedagogisch leiderschap: essentiële strategieën voor een fijne klas

‘Het geheim’ van een fijne klas Wanneer ik terugblik op mijn carrière als leerkracht tot nu toe, dan is HET GEHEIM van een fijne klas volgens mij dat je jezelf, je leerlingen en de lesstof goed kent. Verder is de regel ‘Zeg wat je doet en doe wat je zegt’ ook een...

7 redenen waarom handvaardigheid op school belangrijk is!

De onmisbare rol van handvaardigheid in de ontwikkeling van kinderen Handvaardigheid, of de vaardigheid om met je handen te werken, speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van kinderen. Het is meer dan alleen knutselen of creatief bezig zijn; het is een essentiële...

De kracht van geluk: positieve psychologie in het klaslokaal

Maak van elke dag een Lievelingsdag! Gelukskunde op de basisschool. In deze blog wordt het onderwerp "positieve psychologie" in kaart gebracht. Weer een vak erbij? Je hebt een klas met 30 kinderen. Je rooster zit vol met taal, rekenen, Engels en wereldoriëntatie. En...

Boost je vitaliteit door herstelmomenten

Altijd 'Aan'? Pauzeer om te presteren! Leef je van vakantie naar vakantie en word je steeds in het weekend of in de vakantie ziek omdat je de rest van de tijd over je grenzen gaat? Herkenbaar? Regelmatige herstelmomenten inbouwen kan helpen om je vitaliteit te...

Feedback: de sleutel tot persoonlijke en professionele groei

Feedback in huiselijke kringen De afgelopen tijd heb ik aan enkele collega’s gevraagd mij te voorzien van feedback. Deze terugkoppeling kan een krachtig middel zijn om jezelf en/ of anderen op het juiste spoor van reflectie en ontwikkeling te zetten. Zo geef ik...

Wat is de MatriXmethode?

Opruimen met de Matrixmethode Heb jij je hoofd al opgeruimd?  Dacht of las jij ook ‘kamer’ in plaats van het woord ‘hoofd’? Ja, even je kamer opruimen is een opdracht die we allemaal kennen!  Maar ruim jij ook wel eens je hoofd op? In deze blog lees je hoe jij je met...

Wat is bewegend leren?

De kracht van bewegend leren Wat is bewegend leren en waarvoor is het goed? Het thema Bewegend Leren wordt binnen de schoolgemeenschap steeds populairder en dit is met een goede reden. Want bewegen tijdens het leren, werkt! Bewegend leren doe je door verschillende...

10 handige klassenmanagement tips

‘Klassenmanagement: De sleutel tot een leuke en effectieve klas ervaring’ Oké, lieve (basisschool)docenten, laten we het even hebben over klassenmanagement tips. Je weet wel, dat magische ingrediënt dat ervoor zorgt dat je klaslokaal soepel loopt, je leerlingen...

Feedback geven en ontvangen

De do’s en dont’s over feedback Als onderwijsprofessional is het geven en ontvangen van feedback een terugkerend onderdeel in je werk. We werken met mensen, kinderen en onze eigen ontwikkeling waarin een mening of kritische blik op gedrag en handelen de juiste insteek...

Uitgelichte artikelen

Naamswijziging ABCopschool: persbericht

Van ABCopschool naar Tip Met gepaste trots willen we met je delen dat we verder gaan onder onze nieuwe bedrijfsnaam: Tip b.v. Deze naamswijziging resoneert beter met de bijdrage die we de komende jaren in het basisonderwijs willen leveren en is bovendien makkelijker...

Welzijn in het onderwijs

Welzijn op Het Spectrum Het spectrum is een school in Delfgauw met het vignet welbevinden. Er heerste op de school gedurende langere tijd onderhuidse onrust en pestgedrag. Met een schoolbreed plan- met betrokkenheid van de ouders- is hiervan werk gemaakt. Het...

Taalvorming: de kunst van communicatie door het leven heen

Taal bewust: hoe verweven is taal met ons leven? Bij levensbedreigende situaties vragen we ons af: hoe lang kan een mens zonder eten of drinken? De vraag hoe lang een mens zonder taal kan wordt niet gesteld. Maar hoe groot is het aandeel van taalvorming in ons leven?...

Ingeschatte leestijd: 4 minuten

Basisschool startgesprekken voor relatieopbouw en betrokkenheid

Het is belangrijk om het nieuwe schooljaar straks goed met ouders te starten. Inmiddels zijn veel scholen een zogenaamd startgesprek met ouders gewend. Soms met de leerling erbij, vaak nog zonder. Maar hoe voer je nu een startgesprek? En wanneer is die effectief? Na een theoretische verkenning een aantal praktische tips om het startgesprek vorm te geven. In deze blog wordt er dieper in gegaan op startgesprekken op de basisschool

 

Startgesprekken basisschool - Tip onderwijs

 

Theoretische basis

In haar promotieonderzoek laat Mariëtte Lusse zien dat door individuele contactmomenten eerder een vertrouwensrelatie ontstaat tussen de mentor en de ouder (Lusse, 2009). Op een informatieavond aan het begin van het jaar waar ouders worden uitgenodigd in de klas, zal daarom een dergelijke vertrouwensrelatie niet zo snel ontstaan. Als er samenwerking ontstaat vanuit een vertrouwensrelatie, overlappen volgens de bekende hoogleraar Joyce Epstein de invloedsferen van thuis en school elkaar meer. Epstein spreekt over de noodzaak van ‘school-like families’ en ‘family-like schools’. Deze wederzijdse betrokkenheid is de basis van ouderbetrokkenheid (Epstein 2009).

Een derde onderbouwing voor het startgesprek is de Zelfdeterminiatietheorie van Deci en Ryan. Ook ouders hebben behoefte aan relaties op school, bijvoorbeeld met de groepsleerkracht of met de ouders van klasgenoten. Ze willen graag competente opvoeders zijn, zodat het goed gaat met hun kind. En ze willen graag dat hun autonomie wordt erkend door de school, dus bijvoorbeeld ook de inhoud van een gesprek mee te bepalen.

 

Loyaliteit en relaties in het onderwijs

Als we verder inzoomen op de relatie tussen ouders en hun kind zien we iets bijzonders, wat we kunnen begrijpen door de loyaliteitstheorie van Nagy. Een leerling heeft te maken met twee loyaliteiten, namelijk de loyaliteit die het heeft van en naar zijn ouders, en van en naar zijn leerkracht. De loyaliteit van de leerling van en naar zijn ouders wordt de ‘existentiële loyaliteit’, genoemd, een onvoorwaardelijke band door de geboorte die altijd blijft bestaan, daarom ook wel ‘verticale loyaliteit’ genoemd. Een zijnsloyaliteit op basis van een bloedband, met wederzijdse rechten en plichten en dus verwachtingen tussen ouders en kinderen, een band die zelfs sterker is dan een fysieke en geografische scheiding.

Elke andere relatie, niet gebaseerd op de geboorte, is een ‘verworven loyaliteit’, ook wel ‘horizontale loyaliteit’ genoemd (Calle, 2013). Kinderen zijn bij voorbaat loyaal naar hun ouders, maar een leraar moet de loyaliteit van zijn leerlingen en ouders verwerven. De verwachting dat een leerkracht onvoorwaardelijk vertrouwen van ouders bij voorbaat mag genieten is in dit licht niet vanzelfsprekend. Waar Lusse en Epstein de noodzaak van een individueel startgesprek lijken te onderbouwen, geven de Zelfdeterminiatietheorie van Deci en Ryan en de loyaliteitstheorie van Nagy ons aanwijzingen over de invulling en de vorm van een startgesprek.

 

Hoe?

Een startgesprek is een open gesprek zonder vastgestelde agenda, altijd in aanwezigheid van de leerling. In het startgesprek kan van alles passeren wat nodig is. Het echte verhaal vertellen ouders pas wanneer er een relatie is. Daarom moeten startgesprekken niet gericht zijn op in de eerste plaats het uitspreken van wederzijdse verwachtingen of op ouders die iets mogen vertellen over hun kind (al is het natuurlijk prima wanneer dit spontaan aan de orde komt). Ze moeten altijd vooral gericht zijn op de relatie, elkaar (even weer) in de ogen kijken en het (blijven) werken aan wederzijds vertrouwen.

Geen ‘omgekeerde oudergesprekken’, waarbij de school dus eigenlijk nog steeds de agenda bepaalt (de ouder moet nu vertellen), geen lijstjes die ouders vooraf moeten invullen, maar een gesprek van mens tot mens. En altijd met de leerling erbij, al is het een kleuter die elders in de ruimte speelt. Als je gericht bent op het overbrengen of ontvangen van informatie, kan de aanwezigheid van een kleuter storend zijn. Als je uit bent op het bouwen en onderhouden van de relatie, dan is een startgesprek ondenkbaar zonder een kleuter. Die krijgt er dan ook meer vertrouwen in. Zoals een kleuter eens mooi zei: ‘Papa en mama zijn vriendjes geworden met juf.’

 

Inhoud

Waar gaat het startgesprek dan over? Dat hangt er vanaf, ook van de ouders (hun autonomie). Op een school vertelde men: ‘We hebben maar één startvraag: “Hoe was je vakantie?” De rest komt vanzelf.’ Zo is het bijvoorbeeld geen enkel probleem als een vader het grootste deel van het gesprek over zijn reizen als vrachtwagenchauffeur vertelt. Als dit de vertrouwensband ten goede komt, is dat in het belang van zijn kind. Op deze manier kan deze vader zich bovendien competent voelen met zijn belangrijke baan. En ook dat komt de relatie met school ten goede. In een evaluatie van pas ingevoerde startgesprekken vertelden een aantal ouders dat zij het zo prettig vonden dat de léérkracht iets over zichzelf vertelde: “Daardoor werd ze een mens voor mij aan wie ik mijn kind graag toevertrouw, die mijn kind begrijpt.”

Anderzijds moeten we ook niet te krampachtig zijn. Als de situatie daartoe aanleiding geeft of er spontaan een vraag van ouders opkomt zoals: ‘Staan onze neuzen dezelfde kant op?’ of ‘Zijn er nog nieuwe ontwikkelingen?’ dan moet je die natuurlijk niet afkappen. Maar richt je vooral op de relatie en als informatie zich aandient, ga daar dan op een natuurlijke wijze mee om.

Het gaat vooral om de relatie en daarom is het ook belangrijk om een startgesprek te voeren met ouders van leerlingen die je vorig schooljaar ook al in de klas had. Het woord ‘kennismakingsgesprek’ is om die reden niet zo handig, het veronderstelt namelijk dat een startgesprek altijd draait om kennismaken en dus eigenlijk alleen bedoeld is voor ouders die je nog niet kent.

 

Ten slotte

Nu het duidelijk is waarom het startgesprek draait, zal ook duidelijk zijn dat deze gesprekken zo snel mogelijk na de zomer moeten plaatsvinden, het liefst in de eerste twee weken van het nieuwe schooljaar. Want het gaat dus niet om het eerst observeren van een leerling, zodat je als leraar jouw bevindingen en observaties kunt delen met ouders.

Een goede start met elke ouder toegewenst!

 

 

[In kader]

“‘Gelukkig nieuw schooljaar!’ De ouders van de leerlingen van Thijs Groen moeten verrast hebben opgekeken toen ze de week voor het nieuwe schooljaar hun brievenbus openden. Een kaartje van de nieuwe mentor van hun kind, met daarop contactgegevens en een uitnodiging voor een kennismakingsgesprek. Het hielp het ijs van de eerste ontmoeting later op school te breken, zegt Groen. ‘Ouders hielden enthousiast het kaartje omhoog, en beloofden uit zichzelf om me te mailen of bellen als dat nodig was.’ Groen is aardrijkskundedocent op vmbo-school de Meerwaarde in Barneveld.”
(uit Didactief Online: https://didactiefonline.nl/artikel/het-ijs-gebroken)

De ‘Gelukkig Nieuw Schooljaar’-kaarten zelf ook gebruiken? Hier kun je ze bestellen
[Einde kader]

Peter de Vries

Meer weten over Tip onderwijs?

Klik hier en lees het verhaal van Tip onderwijs.

Meer over Tip Onderwijs

Wil jij meer artikelen lezen? Bekijk onze kennisbank.

Meer weten over Tip Onderwijs? Bekijk de over ons pagina.

Op zoek naar een nieuwe onderwijs uitdaging? Bekijk onze vacatures.

 

Dit artikel is geschreven door:

Peter de Vries
Op: 2 juli 2024

Reacties

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *