Hoe de islam mij inspireert als leerkracht

Tijdens mijn zij-instroomtraject heb ik veel waardevolle dingen geleerd over didactiek en pedagogiek. Regelmatig dacht ik tijdens het studeren: “Dit is eigenlijk precies wat de islam ons leert. Dit staat ook in het boek ‘De onderwijsmethode van de profeet Mohammed ﷺ’ dat ik heb mogen vertalen.” In deze blog neem ik je eerst kort mee in wat een islamitische basisschool is. Daarna deel ik een paar inspirerende voorbeelden uit het boek, waarin ik laat zien hoe de profeet Mohammed ﷺ zijn metgezellen onderwees. Tot op de dag van vandaag kunnen wij daar, ruim 1400 jaar later, nog van leren en dat toepassen in ons onderwijs. In het huidige, soms polariserende klimaat, waarin de profeet Mohammed ﷺ en moslims helaas door sommigen nog steeds als barbaren of achtergesteld worden gezien, leek het mij juist mooi en waardevol om te laten zien hoe vooruitstrevend en inspirerend zijn onderwijsmethoden eigenlijk zijn.

Wat is een islamitische basisschool?

Een islamitische basisschool lijkt in veel opzichten gewoon op een reguliere basisschool. Kinderen krijgen dezelfde vakken zoals taal, rekenen en wereldoriëntatie. De manier van lesgeven is ook niet anders. Soms denken mensen dat we op school alleen Arabisch spreken, maar dat is niet zo. De lessen zijn gewoon in het Nederlands!

Wat wél anders is, zijn sommige thema’s en feestdagen. Waar op andere scholen bijvoorbeeld Kerst en Sinterklaas worden gevierd, besteden wij aandacht aan islamitische feestdagen zoals Eid al-Fitr (het Ramadanfeest) en Eid al-Adha (het Offerfeest). Ook behandelen we thema’s als profeten of het offerfeest, in plaats van thema’s die je op andere basisscholen ziet.

Daarnaast krijgen de kinderen godsdienstles, waarin ze meer leren over de islam en de Koran. Belangrijk hierbij is dat we de kinderen meegeven dat hun islamitische identiteit een kracht is. Ze leren hoe ze op een positieve manier kunnen bijdragen aan de Nederlandse samenleving, waarbij respect voor andere ziens- en levenswijzen centraal staat.

Verder is het gewoon een basisschool waar kinderen leren, spelen en zich ontwikkelen, net als op iedere andere school.

Mijn inspiratiebronnen

Bij het lesgeven haal ik veel inspiratie uit de Koran en de manier waarop de profeet Mohammed ﷺ met mensen omging. Deze bronnen zijn voor mij niet alleen spirituele leidraden, maar bieden ook praktische handvatten die ik dagelijks gebruik in mijn klas.

De Koran benadrukt bijvoorbeeld het belang van eerlijkheid. Voor mij is dat een basiswaarde in de omgang met mijn leerlingen. Eerlijk zijn schept vertrouwen. Ik probeer altijd duidelijk en open te communiceren, zodat kinderen weten waar ze aan toe zijn. Dat zorgt ervoor dat ze zich veilig en gewaardeerd voelen in de klas. En dat is weer de basis voor hun leerontwikkeling.

Een ander principe dat ik uit de islam haal, is jezelf mogen zijn. De profeet Mohammed ﷺ moedigde mensen aan om het beste uit zichzelf te halen, ongeacht hun afkomst of situatie. In mijn klas probeer ik daarom een omgeving te creëren waarin ieder kind zichzelf mag zijn, met zijn of haar eigen talenten. Dat geeft zelfvertrouwen en helpt kinderen om uitdagingen aan te gaan.

Geduld is ook een belangrijke waarde in de islam. In de Koran wordt vaak aangegeven dat geduld een deugd is. In het onderwijs is dat niet anders. Dingen lopen niet altijd zoals gepland, en kinderen ontwikkelen zich in hun eigen tempo. Geduld helpt mij om rust te bewaren en de kinderen de ruimte te geven om fouten te maken en daarvan te leren.

Voorbeelden uit het leven van de profeet Mohammed ﷺ

De profeet Mohammed ﷺ staat bekend als een barmhartige leider, maar hij was ook een inspirerende onderwijzer. Zijn manier van onderwijzen is ook nu nog ontzettend leerzaam en relevant. In het boek ‘De onderwijsmethode van de profeet Mohammed ﷺ’ worden hier veel voorbeelden van gegeven. Drie daarvan hebben mij in het bijzonder geraakt en gebruik ik vaak in mijn eigen lespraktijk:

1. Doceren met humor

Leren hoeft niet altijd serieus en strak te zijn. De profeet Mohammed ﷺ maakte zelf ook weleens grapjes met zijn metgezellen. Zijn humor was altijd opbouwend, nooit kwetsend of kleinerend. En zelfs in een grap sprak hij altijd de waarheid.

Een voorbeeld:

Een oude vrouw vroeg eens aan de profeet ﷺ: “O boodschapper van Allah, bid voor mij dat ik naar het Paradijs ga.”

De profeet ﷺ antwoordde: “Oude vrouwen gaan niet naar het Paradijs.”

De vrouw werd verdrietig en begon te huilen. Toen legde de profeet ﷺ met een glimlach uit: “Oude vrouwen zullen niet oud het Paradijs binnengaan. Allah zal hen jong en mooi maken.”

Dit voorbeeld inspireert mij om luchtigheid en humor in de les te brengen. Het helpt om een goede relatie met de kinderen op te bouwen.

2. Vragen stellen om te motiveren

De profeet Mohammed ﷺ stelde vaak vragen om mensen aan te zetten tot goed gedrag. Hij vroeg zijn metgezellen bijvoorbeeld:

“Wie van jullie heeft vandaag iemand te eten gegeven?”

“Wie heeft een zieke bezocht?”

Door zulke vragen motiveerde hij anderen om ook goed te doen.

Ook ik gebruik deze methode in de klas. Vragen als “Wie heeft vandaag iemand geholpen?” of “Wie denkt dat hij dit sommetje kan uitleggen?” maken leerlingen enthousiast en dagen hen uit om actief deel te nemen.

3. Vertellen met beelden en visualisaties

De profeet ﷺ gebruikte beeldspraak en tekeningen om dingen uit te leggen. Zo tekende hij eens lijnen in het zand om uit te leggen hoe het leven van een mens eruitziet. Hij liet zien hoe moeilijkheden je van alle kanten kunnen overvallen.

Dit inspireert mij om visuele middelen te gebruiken in mijn lessen, zoals het bord, tekeningen of filmpjes. Het helpt kinderen om de stof beter te begrijpen en onthouden.

Tot slot

Dit waren een paar voorbeelden van hoe de islam mij inspireert om een beter mens én een betere leerkracht te zijn. Ik hoop dat ik jou ook heb kunnen inspireren en dat je iets uit deze voorbeelden kunt meenemen in je eigen klas.

Ben je nieuwsgierig geworden en wil je meer weten? Het boek ‘De onderwijsmethode van de profeet Mohammed ﷺ’ is te koop via Al Basrah (https://www.albasrah.nl/product/de-onderwijsmethode-van-de-profeet-mohammed/) en te leen in de Centrale Bibliotheek van Rotterdam. In het boek vind je nog meer waardevolle onderwijstechnieken, zoals het gebruik van herhaling, het stellen van vragen en het inzetten van mimiek en lichaamstaal.

Dankjewel voor het lezen!

Korhan Tunca