De do’s en dont’s over feedback

Als onderwijsprofessional is het geven en ontvangen van feedback een terugkerend onderdeel in je werk. We werken met mensen, kinderen en onze eigen ontwikkeling waarin een mening of kritische blik op gedrag en handelen de juiste insteek vraagt. In dit blog lees je de do’s en don’ts over het geven en krijgen van feedback. En dat is meer dan alleen de tips en de tops.

Do’s

Gericht op gedrag of inhoud

De betekenis van feedback is het geven van een terugkoppeling op basis van gedrag of prestaties en het effect daarvan. Of je nu feedback geeft of ontvangt, het is vaak gericht op persoonlijk handelen of presteren en vraagt om de juiste woorden die te echt te maken hebben met datgene waar een
terugkoppeling over wordt gevraagd.

Ik boodschap

Bij feedback op gedrag of prestatie die je rechtstreeks aan de ander geeft, komt het ten goede als je de boodschap vanuit de ‘ik boodschap’ geeft. Bijvoorbeeld: ‘Ik zie dat het een opgelucht gevoel geeft dat het erop zit’ of ‘Ik lees terug dat je je inzet hebt verhoogd en hierop terugkijkt’. Je brengt de boodschap direct en uit eigen perspectief. Jouw terugkoppeling is bij feedback leidend, maar blijf in verbinding met degene die tegenover je zit om een reactie te kunnen ontvangen. Geef je schriftelijk feedback, benoem vanuit de ‘ik boodschap’ de voorbeelden en feiten die je ook daadwerkelijk hebt gezien, gehoord of gelezen.

Reactie(s) ontvangen

Een gesprek waarin feedback plaatsvindt, kun je goed voorbereiden met de twee bovengenoemde punten. Je kunt in een gesprek de reactie van de ander ontvangen door oogcontact te hebben en samen te vatten. Ben je de ontvanger? Var dan samen door in eigen woorden de gegeven feedback terug te geven: ‘Ik hoor je zeggen dat..’ Vraag eventueel door om de feedback zo helder mogelijk binnen te krijgen. Ben je de gever? Wacht de reactie van de ontvanger rustig af. Je kunt een stilte laten vallen en mogelijk reageren met woorden als: ‘Ik zie dat het wat met je doet.’ Of: ‘Begrijp je wat ik hiermee bedoel?’

Bedenk vernieuwd handelen

Op welke manier je nu feedback geeft of mag ontvangen, geef en neem de ruimte om tot vernieuwd handelen te komen. Feedback heeft de kracht om verder te ontwikkelen en eigenaarschap te vergroten. In beide gevallen kun je vanuit de volgende zin vernieuwde stappen maken: ‘Voor de volgende keer
kan ik/kun je…’ Feedback wordt op deze manier omgezet naar een positieve insteek en kijk op verbetering. Of het nu gaat om studenten/leerlingen die doorgaan met ontwikkelen, of dat je een naaste collega ondersteunt met taken, bij ruimte voor verbetering wordt er ook daadwerkelijk wat met de gegeven en ontvangen feedback gedaan.

Don’ts

Een ongezouten mening

Als onderwijsprofessional handel je naar eigen behoren en daar mag je zeker authentiek in zijn. Maar bij het geven van feedback is het niet de bedoeling dat je je ongezouten mening over boord gooit. Bij een eindpresentatie of schriftelijke beoordeling kun je prima afvinken wat er is behaald. Alleen de student of leerling heeft weinig aan je persoonlijke mening die niet is gebaseerd op gedrag en inhoud. Houd je mening bij jezelf want het helpt de ander niet.

Niet te persoonlijk

Of je nu feedback ontvangt of geeft. Maak het niet te persoonlijk. Als je feedback ontvangt, en deze wordt persoonlijk omschreven, vat deze dan niet op als een afwijzing of afkeuring op jezelf. Vraag de gever of deze de feedback kan omzetten naar gedrag, zodat je de persoonlijke benadering kunt omzetten. De kans bestaat dat je met jezelf aan de haal gaat en dit kan zorgen voor afkeuring over jezelf in plaats van over je gedrag.
Ben je de gever van feedback? Hemel de ander niet teveel op vanuit je eigen mening, of kraak de ander niet af omdat je een hekel aan diegene hebt.
Houdt het feitelijk en gebruik zinnen als: ‘Ik zie dat..’ of: ‘Wat je deed was..’ Zo wordt het niet persoonlijk voor de ander en voorkomt onbegrip.

Geen positieve afsluiting

Positieve feedback, negatieve feedback of helemaal geen feedback bij een beoordeling of prestatie? Zorg ervoor dat je op welke manier dan ook positief afsluit. Dit kan met een compliment over het geheel, aan de persoon zelf of op de geleverde presentatie. Want een compliment is dan wel geen échte feedback, maar zeker een opsteker voor zowel de ontvanger als de gever.