Klassenmanagement

Wist je dat je naast docent of leerkracht ook de functie van manager bekleed? De verantwoordelijkheid voor een groep studenten of leerlingen brengt meer organisatie en taken met zich mee dan alleen les geven. Het managen van een klas doet een beroep op je vaardigheden in voorbereiden, een lesprogramma samenstellen en hier samen met de klas regels en afspraken bij maken zodat het voor iedereen werkbaar is. In deze blog lees je meer over klassenmanagement.

Meer dan alleen voorbereiden

Het voorbereiden van leeractiviteiten is stap één naar een goed klassenmanagement. Je stelt zorgvuldig een weekrooster of lesprogramma samen waarbij je momenten van opstarten en afsluiten toevoegt. De inhoud van de lessen kun je aanpassen op de betreffende groep en legt het verloop van je les(sen) vast. Maar hoe goed je een les of activiteit ook voorbereid, als je het management er omheen niet afstemt op de klas en omgeving, loop je vast.

Het start met de inrichting

Als je een eigen lokaal tot je beschikking hebt, richt deze dan zo in dat je een eigen werkplek tot je beschikking hebt en vanuit die plek (ge)makkelijk door de ruimte kunt bewegen. Dit is niet alleen prettig voor jezelf, maar geeft ook je leerlingen vaste looproutes en beweegruimte om zich van hun plek naar buiten het lokaal te bewegen. De grootte van de groep is bepalend voor de inrichting. Dertig tafels en stoelen vraagt een andere indeling dan een groep met minder leerlingen. Kasten, opbergbakken of het digitale schoolbord, plaats deze aan de zijkanten in het lokaal.
Label alles waar je een naam aan kunt geven, zodat iedereen zelf bij benodigdheden als lesmateriaal kan. Zo word je geen ‘vraagkip’ waar alles ligt.
Creëer een vaste looproute die langs alle tafels of groepjes komt en je overzicht geeft over de hele ruimte. Heb je een vaste kring of instructietafel? Plaats deze dicht bij je bureau en zo dicht mogelijk bij het digitale schoolbord.

Plannen, lesgeven en weer doorgaan

Gedurende een schooldag kom je soms ogen en oren tekort om alle leerlingen in de klas aandacht te geven. Na schooltijd wachten er niet alleen een hoop schriften om na te kijken, maar ook een overleg, bijscholing of overdracht. De werkdag is ook voor jou als leerkracht een keer om. Bij goed klassenmanagement werkt het goed om routines toe te voegen in je werkdag. Hoe ga je om met het nakijkwerk? Hoe geef je dit terug aan je leerlingen? Laat je ze zelf nakijken? Verbeter jij de fouten of leg je het schrift open op hun tafel? Registreer je nagekeken werk of werk dat
is afgemaakt? Veel scholen werken met een weekplanning voor de leerlingen. Zorg ervoor dat je in jouw routine momenten prikt waarbij je deze planning evalueert met de klas. Dit helpt jou opnieuw het overzicht te bewaren waar iedereen mee bezig is. Het is je vervolg op de voorbereiding voor morgen.
Jij kunt de leiding nemen welke leerling bij welke instructie zit, wie er op een ander niveau de les volgt of wanneer er een gastdocent in de groep is.
Leun gedurende de lesdag eens achterover en observeer je groep. Werk je eigen plan en uitvoering bij als de routine in je lesdag nog niet naar je zin verloopt en vraag ook de groep eens naar hun kijk op het verloop van leeractiviteiten en management waar zij in werken
en samenzijn.

Regels en afspraken

Werken met een (grote) groep lukt met een goede sfeer en goed management. In de basis werkt het ook goed als je simpelweg regels en afspraken maakt. Je werkt waarschijnlijk aan de hand van algemene schoolafspraken. Bij goed klassenmanagement stel je ook met de groep regels en afspraken op. Meestal gebeurt dit bij de start van het schooljaar in de Gouden Weken en bevat dit stukje klassenmanagement vooral afspraken over gedrag en organisatie in de groep. Voor leerlingen fijn om bewust op terug te vallen of gewezen te worden, voor jou fijn om je lesactiviteiten en routines hierop af te stemmen. Want naast respect hebben voor elkaar of het opruimen van je eigen spullen, werkt het voor jou goed om duidelijke regels en afspraken te hebben over het inleveren van werk, het uitdelen van schriften en het pakken van lesmateriaal. Maak gebruik van de zelfstandigheid van de leerlingen zodat jij ruimte overhoudt om leerlingen individueel te begeleiden of tussendoor werk te corrigeren.

Managen blijft gewoon leiding geven

Je kunt een goede docent of leerkracht worden als je je eigen management op orde hebt. Managen blijft gewoon leiding geven en nemen!.
Leiding geven aan de groep bestaat uit leeractiviteiten, regels en afspraken, maar dit zal uiteindelijk jouw routine worden in leiderschap als onderwijsprofessional. Als jij je klasinrichting functioneel indeelt, houd je overzicht. Maak een goede planning voor jezelf, in samenhang met evaluatiemomenten met je leerlingen, zodat je in kaart houdt waar je de volgende dag mee verder kunt. Zorg voor routines in je werk, waarin je pauze momenten neemt, maar ook tijd neemt voor nakijkwerk, voorbereiding of overleg. Maak het eigen en werkbaar. Behoud boven dit alles de leiding met plezier en de uitwerking naar een prettig werkklimaat voor jezelf en de groep.

Manon Westerhuis