Het kind zien

Ik heb tijdens mijn jeugdhulpverleningsperiode veel kinderen individueel mogen begeleiden. Ik leerde dat gerichte aandacht voor het kind, luisteren naar het kind, en zijn of haar emoties er laten zijn heel belangrijk zijn. Elk kind heeft zijn of haar eigen groei en het is aan de volwassene om het kind hier ruimte in te geven en te anticiperen op zijn of haar behoeften. Met deze kennis en ervaring ging ik het onderwijs in en dit combineerde ik met de didactische vaardigheden die een leerkracht nodig heeft. Eerst in groep 8, daarna groep 4 en de laatste drie schooljaren in groep 1/2.

Stabiele basis bij de kleuters

Het onderwijs in groep 1/2 is anders dan in groep 3 t/m 8. Ik vertel elke weer aan ouders dat de periode bij de kleuters een mooie kans is om een stabiele basis te leggen voor het verdere leren vanaf groep 3. Vanaf ongeveer 6,5 jaar zijn kinderen schoolrijp, daarvoor is het belangrijk om de kinderen kennis te laten maken met de wereld, zichzelf en met elkaar. Dat houdt voor mij in dat ik de kinderen graag zelfvertrouwen geef door het tempo van de kinderen te volgen en ze met hun emoties kennis te laten maken.

Waar het ene kind met vier jaar zo binnenwandelt en meteen vijf dagen meedraait zonder moeite, heeft een ander kind fysiek of geestelijk tijd nodig om te wennen. Alles mag en kan en daarbij vind ik het belangrijk om meteen vanaf de eerste dag een kind te zien. Waar komt hij of zij vandaan en hoe laat hij/zij zich zien op school?

Voorbeelden uit de praktijk

Zo kreeg ik een meisje in de klas die het erg moeilijk vond om te wennen. Wekenlang bleef ze naar de deur kijken om maar te hopen dat haar moeder haar snel kwam halen. Elke keer kwam ik er even bij zitten. Ik gaf haar de ruimte. Ik heb haar niks opgelegd of ergens een tijdslimiet aan verbonden. Ze voelde zich onzeker en durfde dan ook niet met materiaal aan de slag te gaan. Ook hier heb ik haar elke keer weer begeleid en kleine gesprekjes gevoerd. Waar zit het ”knopje” om aan te gaan? Wat heeft ze nodig? De rust die ik hierin heb gegeven resulteerde dat zij opbloeide en steeds meer aandurfde.

Ik heb een jongen in de klas gehad die als ‘over enthousiast’ bestempeld werd door volwassenen. Deze jongen heb ik de ruimte gegeven, zonder te oordelen. Ik heb hem leren kennen door gesprekjes en observaties, en door met zijn ouders in gesprek te gaan over hoe zij hem zien en hoe we hem het beste kunnen begeleiden. Het mooie van deze samenwerking met ouders is dat een kind zich veilig mag voelen, zowel op school als thuis. Hierin hebben we ontdekt dat deze jongen graag zijn creativiteit kwijt wilt en daarop hebben we gerichte activiteiten bedacht. Deze jongen voelde zich zichtbaar rustiger.

Een andere jongen voelde zich emotioneel soms onrustig. Hij kon heel verdrietig blijven, maar kon ook enorm lachen. Hij wist soms niet goed hoe hij hier mee om moest gaan. Een sterke eigenschap van deze jongen was zijn zachtheid, maar hij had hierin wel bevestiging nodig. Elke keer heb ik met deze jongen gesproken en zijn emoties steeds weer benoemd. Dit gaf hem rust en veiligheid.

Eigen handelen

De maatschappij verandert snel en hedendaags wordt er veel van ons als mens gevraagd. Om de toekomstige generatie zelfverzekerd en stabiel op te laten groeien, is ruimte geven aan het tempo van het kind heel erg belangrijk. Ik ben blij dat ik mijn steentje daaraan kan bijdragen door mijn visie toe te passen in de klas.

Jamie Epker