Hoe een PCM-teamtraining de samenwerking écht verandert

In dit blog vertel ik wat het Process Communication Model (PCM) is en wat het kan betekenen voor samenwerking in schoolteams. Je leest hoe deze methode helpt om elkaar beter te begrijpen, misverstanden te voorkomen en met meer rust en vertrouwen samen te werken. Hoewel PCM ook goed in te zetten is in de relatie met leerlingen, richt ik me in dit blog op het team, omdat daar vaak de basis ligt voor alles wat je als school wilt bereiken.

We praten wel, maar niet op dezelfde golflengte

Iedereen werkt hard. Collega’s zetten zich in, geven alles in de klas, houden de boel draaiende. En toch… blijven gesprekken soms hangen, en ontstaat er ruis. De samenwerking gaat, maar het kost energie. Mensen praten langs elkaar heen of begrijpen elkaar verkeerd, zonder dat iemand precies weet waarom.

Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Veel scholen lopen niet vast op de inhoud, maar op communicatie. En daar ligt precies de kracht van PCM.

Wat is PCM eigenlijk?

Tijdens een PCM-training hoor ik vaak dezelfde reactie op dag één: “O, dus dáárom klikt het met die collega wel… en met die ander altijd wat minder.” Of: “Nu snap ik waarom ik in sommige gesprekken helemaal blokkeer.”

PCM staat voor Process Communication Model®. Het is een praktisch en direct toepasbaar communicatiemodel dat laat zien hoe mensen verschillend waarnemen, reageren en contact maken ; vooral als er druk op staat. PCM maakt gedrag begrijpelijk zonder mensen in hokjes te stoppen. Het geeft inzicht in wat iemand nodig heeft om goed te functioneren én in wat er misgaat als dat ontbreekt.

Tijdens een PCM-teamtraining ontdekken collega’s hoe zij zelf communiceren, wat hen triggert en wat helpt om in contact te blijven met de ander. Ze leren signalen herkennen bij zichzelf én bij hun collega’s. Daardoor verlopen gesprekken rustiger, opener en effectiever. Geen ruis meer, maar écht overleg.

Een deelnemer zei laatst: “Ik heb in tien jaar onderwijs al heel wat trainingen gevolgd, maar deze bleef echt hangen. Het voelde niet als iets extra’s, maar als iets dat ons werk makkelijker maakt.”

Wat verandert er in het team?

Teams die ik train, merken dat vergaderingen prettiger verlopen. Dat collega’s zich sneller uitspreken. Dat misverstanden afnemen en het gesprek vaker doorgaat waar het eerder stokte.
Het mooie is dat het effect blijft. PCM is geen kunstje. Scholen waar ik jaren geleden mee werkte, gebruiken het nog steeds, omdat het gewoon goed werkt.

Een teamleider verwoordde het zo: “Het is alsof we een gemeenschappelijke taal hebben gevonden. Er is minder gedoe, meer vertrouwen. En we kunnen elkaar beter aanspreken, zonder dat het spannend wordt.”

Wat maakt PCM anders?

Er zijn veel modellen over communicatie. Wat PCM uniek maakt, is de combinatie van inzicht én handelingsperspectief. Het blijft niet bij het benoemen van verschillen, maar laat zien hoe je daar op een concrete manier mee omgaat. Wat iemand nodig heeft om gehoord te worden. Hoe je spanning kunt herkennen voordat het escaleert. En hoe je zelf effectiever blijft ook op een drukke dag.

PCM maakt zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft. Het gedrag dat ontstaat onder druk. De patronen die een team vastzetten. En de kleine aanpassingen die ineens het verschil maken.
Wat ik vaak hoor: “We hebben niet per se meer gesprekken, maar wel betere.” Of: “Er is meer lucht. Meer ruimte om te zeggen wat je denkt, zonder dat het meteen fout valt.”

Het effect op de klas

Hoewel de training zich richt op het team, werkt het effect vanzelf door in de klas. Als leraren elkaar beter begrijpen, werken ze relaxter samen. En als een leraar zich steviger voelt in een team, staat die ook anders voor de groep. Meer rust, meer helderheid, en vaak ook: meer plezier. En dat merken de leerlingen meteen.

Waarom ik met PCM werk

Ik ben Jolanda Poppe, PCM trainer en gedragsspecialist. Vanuit mijn eigen praktijk begeleid ik scholen bij vraagstukken rond communicatie en samenwerking. PCM kwam op mijn pad toen ik zelf merkte dat ‘meer praten’ niet altijd helpt, maar anders communiceren wél.

Ik werk graag met PCM omdat het scholen verder helpt, zonder dat het ingewikkeld wordt. Het geeft inzicht én richting. En het past bij hoe ik zelf ook werk: scherp, betrokken en altijd gericht op wat er wél mogelijk is. Trainingen geven me energie, zeker als ik zie hoe snel het iets in beweging zet bij teams.

Meer weten over wat PCM voor jouw team kan betekenen?

Neem gerust contact met me op als je wilt verkennen of een training bij jullie past. Ik denk graag met je mee, vrijblijvend en vanuit de praktijk.
📧 connect@jolandapoppe.nl
🔗 LinkedIn
🌐 Website